Tijdens de bezichtiging was Jolanda niet meteen enthousiast. De oude boerderij stond weliswaar op een mooie plek in het buitengebied, met ruimte voor een atelier en paardenstal, maar als woonhuis vond ze het pand veel te groot. Slopen en kleiner bouwen was geen optie. Om de ‘Fazenda Azul’ daar toch te realiseren, legde ze het bouwteam het idee van een huis-in-huis voor.
Jolanda: “Voor de verhuizing naar de boerderij woonden we heel fijn aan de rand van het dorp, in de buurt van scholen en sportvelden. Ideaal voor de kinderen, maar toen ze eenmaal het huis uit waren, werd ons verlangen om naar het groen te verhuizen steeds groter. De grote droom van mijn man was om paarden aan huis te houden, die van mij een atelier met moestuin te creëren. De benodigde plek hoefde wat ons betreft niet groot te zijn, maar wel in de buurt van familie en vrienden.
Tijd
In onze regio staat er op het platteland nauwelijks wat te koop. Net toen we de hoop bijna hadden opgegeven en ons bestaande huis alvast hadden verduurzaamd, belde de makelaar. ‘In de straat waar jullie graag willen wonen, komt een grote boerderij in de verkoop. Zullen we gaan kijken?’
Ondanks dat de locatie perfect was, had ik bij de bezichtiging nog niet het idee dat we onze plek gevonden hadden. Het huis was groot. Echt groot. Veel te groot voor ons tweeën. Daarbij was het huis gedateerd en nodig aan verduurzaming toe. Slopen en nieuw bouwen lag voor de hand, maar de verkopende partij stond erop dat de boerderij behouden bleef. Ondanks dat mijn man wel wilde doorpakken, merkte ik dat ik tijd nodig had. Lopend over het terrein zag ik nog niet voor me hoe we het woonhuis voor ons tweeën geschikt konden maken, zonder de authenticiteit van de boerderij aan te tasten.
Buiten leven
Daarbij had ik een specifieke wens: een veranda. Ik ben in Brazilië tussen de -fazenda’s- van Nederlandse boeren opgegroeid. Bijna elk huis had daar een veranda, waar we min of meer het hele jaar door op leefden. De deuren stonden open, waardoor de connectie van binnen naar buiten altijd aanwezig was. Dat voelde fijn. En dat gevoel wilde ik ook bij de boerderij beleven. In plaats van tegen een lange gevel te zitten en wind te ervaren, wilde ik het hele jaar door beschut buiten kunnen leven.
Huis-in-een-huis
De oplossing vond ik tijdens een dag van afzondering, waarbij ik struinde op online-platforms zoals Pinterest. Een huis-in-een-huis. Door een nieuw gebouw in een oud gebouw te plaatsen, zouden we de gevels van de boerderij in originele staat kunnen behouden en de binnenruimte kunnen benutten voor een kleiner, nieuw te bouwen huis, omgeven door een entree, gang én veranda.
Al kijkend naar de plaatjes begon het huis in mijn hoofd steeds meer vorm te krijgen. Ik raakte enthousiast en belde architect Marc Jongepier, aannemer Robert van Leeuwen en interieurarchitect Diana van den Boomen, personen met wie we eerder zakelijke bouwprojecten hebben gerealiseerd en van wie we weten dat ze gewoon goed zijn. De afspraak was snel gemaakt. Op het boerenerf liet ik het idee van een huis-in-een-huis zien, waarna ze enthousiast reageerden: ‘Ook al hebben we dit nog nooit gedaan, we zien het wel zitten om het te maken.’
We bewogen met elkaar mee
Bij een renovatieproject als dit blijkt niet alleen de kunde van het bouwteam belangrijk te zijn, maar ook de wijze waarop je met elkaar omgaat. Tijdens het ontwerp, de bouw en de inrichting moesten we continue schakelen. We kwamen steeds weer iets nieuws tegen. Ondanks dat ik het plaatje duidelijk voor me had, vroeg de praktijk regelmatig om iets anders dan wat er in mijn hoofd zat. Op zulke momenten moet je elkaar niet frustreren, maar elkaar vertrouwen. En dat deden we. We bewogen met elkaar mee. Ik met het team, zij met mij.
Ook de vaste jongens op de bouw, Ronald en Mike, bewogen mee. Ondanks de ontworpen gangen en lichtstraat vond ik dat er te weinig licht binnenkwam. Het idee om nog een lichtstraat in de keuken te maken kon wel, maar de loop van de afzuigkap moest dan compleet veranderen. Ik ging met de jongens in gesprek en zij maakten de kap vervolgens schuin, waardoor die ook nog eens mooier werd.
Die jongens zijn trouwens goud hoor. Doordat ze er continue waren, kenden ze elk hoekje van het huis en deden ze precies wat afgesproken was. Ze luisterden goed en ze konden mij met hun kunde ook wel eens van een idee terugfluiten. Ware vakmannen. Ik hoop dat ze nog heel lang bij Bouwbedrijf Van Leeuwen blijven werken.
Verrassingen
Een bijzonder en lastig bouwmoment was het plaatsen van de stalen trap. Die hadden we speciaal laten maken en is echt prachtig. Alleen bleek het heel moeilijk te zijn om het zware gevaarte precies op de juiste plek te krijgen omdat de omringende muren al stonden. Het ging op de millimeter net goed. Daar was veel overleg voor nodig. Geldt trouwens ook voor de gigantisch zware kozijnen met driedubbel glas, die door de veranda moesten en met een speciale machine zijn geplaatst. Ook daar hebben we veel over gepraat. Paste maar net.
Wellicht zijn zulke momenten typerend bij een renovatie. Eigenlijk zou je niet stap voor stap voor moeten denken, waarbij de ene de andere logisch volgt, maar een soort van achteruit, waarbij je van tevoren bedenkt of je stap 20 eigenlijk nog kan doen als bijvoorbeeld stap 8 is uitgevoerd. En tja, soms zijn verrassingen gewoon niet te voorkomen. We hadden bijvoorbeeld vocht in de buitengevel, wat niemand van tevoren bedenken kon. Maar ook dat werd opgelost. Elk teamlid voelde zich volledig verantwoordelijk.
Wauw-gevoel
Gedurende de bouw kreeg ik best veel bezoek. Wat mensen dan vreemd vonden is dat we vanuit binnen tegen een oude buitenmuur zouden gaan aankijken. ‘Ga je dat laten nog voegen, of laten stucen?’ werd regelmatig gevraagd. Als ik vervolgens antwoordde dat we aan de oorspronkelijke gevel niets wilden doen, hadden ze het idee dat we in een strak nieuwbouwhuis gingen wonen, maar nog wel tegen een ruïne zouden aankijken.
Die gedachte gaf mij juist een wauw-gevoel. In de bouw is veel perfect. De imperfectie maakt dat er juist leven in het huis komt. Dat was ook bij de muren. Ik wilde geen strakke muren, die moesten grof zijn. De stucadoor vond het moeilijk om zijn werk bij ons niet perfect te doen, hij is gewend om zijn werk zo glad mogelijk op te leveren. Als je naar ons plafond kijkt, zie je allerlei verschillende soorten hout. Ook dat kenmerkt de authenticiteit van onze boerderij. Vergelijk het met een mens. Rimpels en littekens maken een persoon uniek. Je kunt ze er wel uithalen, maar welk leven blijft er dan over? Dat is met een oud huis ook zo.
Fazenda Azul
Nu de woning klaar is en het atelier en de paardenstal er ook staan, hebben we zo’n fijne plek gecreëerd dat ik moet opletten dat ik het erf niet meer af ga. Er is zo veel te halen hier. Wij noemen deze plek ‘Fazenda Azul’, Portugees voor blauwe boerderij. De naam is geïnspireerd op de blue zones waar mensen gezond leven, met elkaar verbonden zijn en een hoge leeftijd bereiken. Dat zie ik hier ook voor me. Met ons gezin, familie en vrienden zo oud mogelijk worden en volledig in harmonie met de dieren, moestuin en natuur leven.”